सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठात ‘AI आणि माध्यमे’ विषयावर 10 विद्यापीठांचा संयुक्त ऑनलाइन व्याख्यान उपक्रम
कृत्रिम बुद्धिमत्ता ही मुद्रणकलेनंतरची सर्वात मोठी क्रांती – प्रा. डॉ. सदानंद मोरे
जळगाव | 6 जानेवारी 2026 | CampusKatta News
मुद्रणकलेनंतर जर कोणती सर्वात मोठी क्रांती झाली असेल, तर ती कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence – AI) तंत्रज्ञानाची आहे. पत्रकारितेत अनेक तांत्रिक बदल झाले असले, तरी मानवी मेंदूला टक्कर देण्याची क्षमता असलेली एआय ही अत्यंत संवेदनशील बाब असून तिचा वापर पत्रकारांनी अधिक सजगतेने व विचारपूर्वक करणे आवश्यक आहे, असे प्रतिपादन सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाचे प्रा. डॉ. सदानंद मोरे यांनी केले.
मराठी पत्रकार दिनानिमित्त विशेष ऑनलाइन व्याख्यान
मराठी पत्रकार दिनानिमित्त, महाराष्ट्रातील 10 विद्यापीठांच्या जनसंवाद व पत्रकारिता विभागांतर्फे मंगळवारी (6 जानेवारी)
‘कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि माध्यमे’ या विषयावर विशेष ऑनलाइन व्याख्यानाचे आयोजन करण्यात आले.
हे ऑनलाइन व्याख्यान सलग सहाव्या वर्षी आयोजित करण्यात आले असून, यावर्षी सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या पुढाकाराने हा संयुक्त उपक्रम राबविण्यात आला.
महाराष्ट्रातील 10 विद्यापीठांचा सहभाग
या संयुक्त ऑनलाइन व्याख्यानात पुढील विद्यापीठांचा सहभाग होता —
- कवयित्री बहिणाबाई चौधरी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ, जळगाव
- राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठ
- शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर
- सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ, पुणे
- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ, छत्रपती संभाजीनगर
- पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर सोलापूर विद्यापीठ
- मुंबई विद्यापीठ
- स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ, नांदेड
- गोंडवाना विद्यापीठ, गडचिरोली
- श्रीमती नाथीबाई दामोदर ठाकरसी महिला विद्यापीठ, मुंबई
AI चे सकारात्मक-नकारात्मक पैलू समजून वापर गरजेचा – प्रा. डॉ. मोरे
कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी प्रा. डॉ. सदानंद मोरे होते.
ते म्हणाले,
“कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा शोध अनेक वर्षांपूर्वी लागला असला, तरी सध्या तिचा वापर सर्वच क्षेत्रांत झपाट्याने वाढत आहे. प्रत्येक तंत्रज्ञानाप्रमाणेच एआयचेही सकारात्मक आणि नकारात्मक पैलू आहेत. त्यामुळे पत्रकारांनी AI-साक्षर होऊन विवेकपूर्ण वापर करणे अत्यावश्यक आहे.”
AI मुळे बातम्यांमध्ये साचेबद्धतेचा धोका – डॉ. धनंजय बिजले
ज्येष्ठ पत्रकार डॉ. धनंजय बिजले यांनी आपल्या मार्गदर्शनात सांगितले की,
- बातम्यांची मांडणी
- आकर्षक हेडलाईन
- शोध व डेटा विश्लेषण
यासाठी एआयचा वापर वाढत असला, तरी चुकीची माहिती प्रसारित होण्याचा धोका अधिक असल्याने फॅक्ट-चेकिंगला प्राधान्य देणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
संशोधन पत्रकारितेसाठी AI प्रभावी ठरू शकते – प्रा. डॉ. योगेश बोराटे
प्रा. डॉ. योगेश बोराटे यांनी माध्यमांमध्ये एआयच्या बहुआयामी वापरावर सविस्तर मार्गदर्शन केले.
AI चा उपयोग केवळ मजकूरनिर्मितीपुरता न ठेवता संशोधन पत्रकारिता, डेटा अॅनालिसिस आणि इन्व्हेस्टिगेटिव्ह रिपोर्टिंगसाठीही प्रभावीपणे करता येतो, असे त्यांनी नमूद केले.
मान्यवरांचे मनोगत व शेकडो विद्यार्थी-प्राध्यापकांचा सहभाग
या ऑनलाइन व्याख्यानात विविध विद्यापीठांतील विभागप्रमुख, प्राध्यापक व तज्ज्ञांनी मनोगत व्यक्त केले.
कार्यक्रमात राज्यातील विविध विद्यापीठांतील शेकडो विद्यार्थी, प्राध्यापक आणि पत्रकारांनी ऑनलाइन सहभाग नोंदविला.
कार्यक्रमाचे
- प्रास्ताविक: डॉ. संजय तांबट
- सूत्रसंचालन: डॉ. तेजस्विनी कांबळे
- आभार प्रदर्शन: डॉ. गोपी सोरडे
यशस्वीतेसाठी प्रा. रोहित देशमुख, मंगेश बाविसाने, डॉ. वृषाली बर्गे, डॉ. मनीषा मोहोड आदींनी परिश्रम घेतले.
