आयआयटी बॉम्बेच्या संशोधन आणि विकास उपक्रम
मुंबई : आयआयटी बॉम्बेने तांत्रिक स्वावलंबन साध्य करण्याच्या राष्ट्रीय उद्दिष्टासोबत R&D फोकस संरेखित करण्यासाठी एकत्रित प्रयत्न करत आहेत. विविध शैक्षणिक घटकांतील संशोधकांचा समावेश असलेल्या सर्वसमावेशक पद्धतीने जटिल समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी संस्थेने अनेक मोठी बहु-विषय संशोधन केंद्रे स्थापन केली आहेत. संस्थेचे विद्यार्थी आणि प्राध्यापक सदस्य विज्ञान, अभियांत्रिकी, डिझाइन, व्यवस्थापन आणि मानवता या सर्व क्षेत्रांमध्ये संशोधन प्रकल्पांचे आयोजन केले आहेत.
गेल्या तीन वर्षांत संशोधन आणि विकासासाठी संस्थेला निधी मिळत आहे. वर्ष २०२३-२४ साठी एकूण रु ७०० कोटीचा निधी मिळालेला आहे. तसेच वर्ष २०२२-२३ मध्ये रु ५७६ कोटी आणि वर्ष २०२१-२२ करीता रु ५०२ कोटी इतका निधी मिळालेला आहे.
सरकारी आणि गैर-सरकारी संस्थांकडून मिळालेल्या बाह्य निधीद्वारे संस्था आपली संशोधन आणि विकास क्षमता वाढवत आहे. विज्ञान, अभियांत्रिकी, व्यवस्थापन, डिझाईन आणि सामाजिक विज्ञान या सर्व क्षेत्रांमध्ये अल्पकालीन सल्लागार आणि दीर्घकालीन प्रायोजित संशोधन दोन्ही नवीन R&D प्रकल्प दरवर्षी सुरू केले जातात. प्रकल्पांचा कालावधी सामान्यतः 2-5 वर्षांचा असतो.
शैक्षणिक आणि संशोधनाच्या समन्वयाने संस्थेला जागतिक दर्जाच्या संस्थांच्या नामांकित वर्तुळात नेले आहे. विविध सरकारी क्षेत्रांना, उद्योगांना आणि समाजाला व्यवहार्य उपाय देण्याव्यतिरिक्त, आयआयटी बॉम्बे मूलभूत संशोधनाचा पाठपुरावा करते ज्यामुळे ज्ञाननिर्मिती होते ज्यामुळे भारताला तांत्रिकदृष्ट्या आत्मविश्वास आणि आत्मनिर्भर होण्यासाठी एक राष्ट्र म्हणून सक्षम बनवण्याचा पाया घातला रचला जात आहे.
