राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठात संतांच्या जातीनिर्मूलनातील योगदानावर राष्ट्रीय चर्चासत्र
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर अध्यासनाच्या वतीने शुक्रवारपासून आयोजन
नागपूर |
महाराष्ट्रातील संत परंपरेने समाजातील जातिभेद, विषमता आणि अन्यायाविरुद्ध उभारलेल्या वैचारिक संघर्षाचा सखोल व अभ्यासपूर्ण ऊहापोह करण्यासाठी नागपूर येथे दोन दिवसीय राष्ट्रीय चर्चासत्राचे आयोजन करण्यात आले आहे.
डॉ. आंबेडकर फाउंडेशन, सामाजिक न्याय व अधिकारिता मंत्रालय, भारत सरकार यांच्या सहकार्याने राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठातील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर अध्यासन यांच्या वतीने हे चर्चासत्र शुक्रवार दि. २३ व शनिवार दि. २४ जानेवारी २०२६ रोजी आयोजित करण्यात आले आहे.
उद्घाटन सत्र
“महाराष्ट्रातील संतांचे जातीनिर्मूलनातील योगदान” या विषयावरील चर्चासत्राचे उद्घाटन माननीय कुलगुरू डॉ. मनाली क्षीरसागर यांच्या अध्यक्षतेखाली शुक्रवार, दि. २३ जानेवारी २०२६ रोजी दुपारी ४.३० वाजता विद्यापीठाच्या दीक्षांत सभागृहात होणार आहे.
यावेळी प्रसिद्ध संतसाहित्य अभ्यासक व लेखक डॉ. दिलीप धोंडगे (नाशिक) हे
“महाराष्ट्रातील संत परंपरेचा सामाजिक समता, बंधुता व जातिविहीन समाजनिर्मितीची दिशा”
या विषयावर बीजभाषण करणार आहेत. उद्घाटन सत्रात संतांच्या ऐतिहासिक सामाजिक कार्याचा व्यापक आढावा घेण्यात येणार आहे.
तांत्रिक सत्रांचा विषयविस्तार
दुसऱ्या दिवशी होणाऱ्या तांत्रिक सत्रांमध्ये
- संत साहित्याचा सामाजिक परिवर्तनातील प्रभाव,
- दलित व लिंगदृष्टिकोनातून संत विचारांचे मूल्यमापन,
- भक्ती चळवळीचा समकालीन समाजाशी असलेला संबंध
यावर अभ्यासपूर्ण मांडणी करण्यात येणार आहे.
या चर्चासत्रात संत चोखामेळा, संत गाडगेबाबा, संत नामदेव, संत तुकाराम व संत तुकडोजी महाराज यांच्या सामाजिक योगदानाचा सखोल विचार केला जाणार असून, आंबेडकरी विचारधारेच्या संदर्भात संत परंपरेचे महत्त्व अधोरेखित केले जाणार आहे.
देशभरातून अभ्यासकांचा सहभाग
या राष्ट्रीय चर्चासत्रात देशभरातील विविध विद्यापीठांतील प्राध्यापक, संशोधक, संत साहित्य अभ्यासक व सामाजिक कार्यकर्ते सहभागी होत असून, संत परंपरेचे जातीनिर्मूलनातील योगदान नव्या संशोधनात्मक व समकालीन दृष्टीकोनातून मांडले जाणार आहे.
समारोपीय सत्र
समारोपीय सत्रात समकालीन सामाजिक आव्हाने तसेच संत व आंबेडकरी विचारांचा वैचारिक समन्वय यावर मार्गदर्शन करण्यात येणार आहे.
या चर्चासत्रामुळे महाराष्ट्रातील संत परंपरेचा सामाजिक परिवर्तनातील ऐतिहासिक व वैचारिक वारसा अधिक ठोसपणे समजून घेण्यास मदत होईल, असा विश्वास डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर अध्यासन प्रमुख डॉ. अविनाश फुलझेले यांनी व्यक्त केला आहे.
